شب یلدا ، شب بلند سال

1103

شب یلدا ، طولانی ترین شب سال که از غروب آفتاب سی ام آذر ماه شروع و تا طلوع آفتاب روز اول زمستان ( 1 دی ) خاتمه می یابد. در این شب تاریخی ایرانیان به دید و بازدید می پردازند.

شب یلدا


آخرین شب پاییز، شب اول زمستان و بلند ترین شب سال را شب یلدا می گویند. شب یلدا یا شب چلّه یکی از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی است. شب یلدا، طولانی‌ترین شب سال ، شب زایش مهربانی است ، اجداد ما این شب را تا به صبح به جشن و پایکوبی به دور آتش جمع می شدند ، و میوه‌هایی چون هندوانه، خربزه، انار، سیب، خرمالو و به میخوردند. واژه «یلدا» به معنای «زایش زادروز» و تولد است. ایرانیان باستان با این باور که فردای شب یلدا با دمیدن خورشید، روزها بلندتر می‌شوند و تابش نور ایزدی افزونی می‌یابد. ایرانیان باستان بر این اعتقاد هستند که یلدا که یکی از خدایان مرد انان است که در فردای این شب به وجود می اید و خون گاو مقدس را می ریزد و در زمانی که خون ان گاو به زمین می رسد ریشه گیاهان در زیر زمین سر سبز می شوند و در فصل بهار به رویت ایرانیان در می اید . یلدا و جشن‌هایی که در این شب برگزار می‌شود، یک سنت باستانی است. فرقه‌های گوناگون مسیحی، با تفاوت‌هایی، زادروز مسیح را در یكی از روزهای نزدیك به انقلاب زمستانی می‌دانند و همچنین جشن سال نو و كریسمس را در همین هنگام برگزار می‌كنند. به روایت بیرونی، مبدأ سالشماری تقویم كهن سیستانی از آغاز زمستان بوده و جالب اینكه نام نخستین ماه سال آنان نیز «كریست» بوده است. منسوب داشتن میلاد به میلاد مسیح، به قرون متأخرتر باز می‌گردد و پیش از آن، آنگونه كه ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه نقل كرده است، منظور از میلاد، میلاد مهر یا خورشید است. نامگذاری نخستین ماه زمستان و سال نو با نام «دی» به معنای دادار/خداوند از همان باورهای میترایی سرچشمه می‌گیرد


شام و میوه و تنقلات شب یلدا

یلدا به زمان بین غروب آفتاب از ۳۰ آذر (آخرین روز پاییز) تا طلوع آفتاب در اول ماه دی (اولین روز زمستان) گفته می‌شود. خانواده‌های ایرانی در شب یلدا، معمولاً شامی فاخر و همچنین انواع میوه‌ها و رایج‌تر از همه هندوانه و انار صرف می‌کنند. پس از صرف تنقلات همچون اجیل شب یلدا، پیرمرد و پیرزن های فامیل به گفتن خاطرات می پردازند و پس از همه این برنامه ها ، به گرفتن فال حافظ و شاهنامه خوانی مشغول می شدند. میوه و تنقلات شب یلدا میوه های شب یلدا هر کدام دارای معنی خاصی هستند، هندوانه که قاچ‌های مدور می‌خورد چون خورشید، یادآور گرمای تابستان و فرونشاندن عطش است.

انار صندوقچه دانه‌های مروارید ، سرخ که خود نماد تناسل نسل و تولد است و شب چله‌هایی که با شکستن آن شادی را با خود به همراه می‌آورد و دمی همه را از حرف زدن باز می‌دارد. *هندوانه؛ یکی از ارکان سفره شب یلدا، میوه هندوانه است که همیشه به شیوه های جذابی تزیین می شود، اما چرا هندوانه؟ هندوانه یادآور گرمای تابستان و حرارت است. باور بر این می باشد، اگر مقداری هندوانه در شب یلدا بخورید در زمستان طولانی، سرما و بیماری بر شما غلبه نخواهد کرد و این باور، با خواص هندوانه که سرشار از ویتامین های A و B و C می باشد مطابقت دارد. *انار؛ این میوه در سفره شب یلدا نماد شادی و زایش است. انار میوه ای است که از قدیم از آن به عنوان میوه ای خون ساز یاد می شد. به افرادی که رنگی مهتابی و از نظر جثه رنجور بودند، توصیه می شد که آب انار بنوشند. انار سرشار از ویتامین ث است که سبب تقویت سیستم ایمنی بدن و تصفیه کننده خون و سرشار از آهن است، در نتیجه موجب افزایش انرژی و خون سازی در بدن می شود و تصفیه خون مانند زندگی یا زایش دوباره انسان است، به همین علت انار را نماد زایش و شادی می دانند. *آجیل؛ آجیل شب یلدا شامل پسته، بادام، گردو، فندق و در بعضی مناطق کشور از میوه های خشک نیز به عنوان آجیل شب یلدا استفاده می شود. آجیل به عنوان سالم ترین تنقلات شناخته شده و حاوی فیبر بالاست که در درمان یبوست، چاقی، انواع سرطان ها از جمله سرطان معده و روده بسیار مؤثر است.


فال حافظ

فال حافظ شب یلدا معمولاً در شب یلدا رسم بر این است كه صاحب‌خانه، دیوان حافظ را به بزرگتر فامیل كه سواد دارد، می‌دهد. سپس هر یك از میهمانان نیت كرده و بزرگِ مجلس، این جمله را می‌گوید و تفعلی به گنجینه حافظ می‌زند: «ای حافظِ شیرازی/ تو محرم هر رازی/ بر ما نظر اندازی/ قسم به قرآن مجیدی كه در سینه داری...» یا جملات شبیه به ان. این رسم یكی از رسوم جالب شب یلداست . شام شب یلدا معمولا خانواده های ایرانی رسم دارند که شب یلدا مهمانی می گیرند و لزوم یک مهمانی مفرح و مهمان پسند ، شامی دلچسب و شب یلدایی است که خوشبختانه بانوان ایرانی ذوق و سلیقه بسیار زیادی به کار می برند و شام و میوه های شب یلدا را به اشکال مختلفی تزیین میکنند و در این زمینه صاحب سبک هستند. شام شب یلدا در شهر های مختلف با هم تفاوت دارد ، هر شهر رسم خاص خود را دارد و طبق آن مردم ان به رسم و رسوم اقلیم منطقه ای خود احترام می گذارند و طبق ام شام طبخ می کنند. البته کلیّت جشن شب یلدا در جای جای سرزمینمان ایران به یک شکل برگزار میشود و فقط اقلام پذیرایی در هر منطقه فرق می کند.

 


شب یلدای تازه عروس

شب یلدای تازه عروس شب یلدا بهانه ای است که خانواده داماد طبق سنتی قدیمی هدایایی برای عروس پیشکش میکند. شب یلدا برای دخترانی که به تازگی ازدواج کرده اند و در مرحله عقد و نامزدی به سر میبرند حال و هوای دیگری دارد. در این شب معمولا خانواده هایی که تازه با هم وصلت کرده اند دور هم جمع میشوند و به جشن و شادی می پردازند. در این شب خانواده عروس اماده پذیرایی میشوند و خانواده داماد هم رسم است که با هدایایی به منزل عروس میروند و با هدایا عروس خود را خوشحال میکنند. در گذشته خانواده داماد هدایا را بر روی سینی بزرگی قرار می دادند که به این سینی طبق می گفتند. سپس داماد طبق را بر روی سرش قرار می داد و راهی منزل خانواده عروس می شد. اما این روزها در شهرهای بزرگ دیگر چنین رسومی برکنار شده است؛ اما هنوز هم خانواده ها سعی می کنند که به برخی از این سنت ها پای بند باشند و با برگزاری مراسمی خوشحالی خودشان را از ورود تازه عروس به خانواده نشان دهند. هنوز هم برخی از خانواده ها هدایای عروس را بر روی طبق های کوچک تری می چینند که حمل و نقل شان راحت تر باشد. این سینی ها با پارچه ها و روبان های رنگارنگ تزئین می شود و هدیه ها بر رویشان قرار می گیرد. البته این روزها از سبدهای حصیری و جعبه های کادویی هم استفاده می شود. در بعضی از فرهنگ ها به این مراسم «شب چله ای» می گویند .


لباس شب یلدا

شاید انتخاب لباس مناسب برای این شب جزو دغدغه‌های شما نیز باشد. چون المان‌های این شب بیشتر زمینه‌ی قرمز و مشکی دارند. توصیه‌ی ما به شما این است که سعی کنید لباس‌هایی انتخاب کنید که بیش‌تر به رنگ‌ قرمز متمایل باشند تا هم شما را جوان و شاداب نشان دهند و هم با رنگ‌ المان‌های مهمانی هماهنگ باشد. در ادامه چند مدل لباس شب یلدا که می‌توانید در مهمانی‌های شب یلدا از آن استفاده کنید را می‌بینیم.

 

 

یک مدل لباس شب یلدا برای خانم‌های جوان که مناسب برای مهمانی‌های شب یلدا است. این لباس را می‌توانید با کفش و کیف مشکی و یا شرابی تند، ست کنید


این مدل لباس برای مهمانی شب یلداف مناسب خانم‌هایی است که میزبان خانه هستند و دوست دارند در حین پذیرایی از میهمانان، لباس راحتی بپوشند.


این مدل لباس برای مهمانی شب یلداف مناسب خانم‌هایی است که میزبان خانه هستند و دوست دارند در حین پذیرایی از میهمانان، لباس راحتی بپوشند.


یک مدل بسیار ساده و شیک لباس مهمانی شب یلدا با لبه‌های توری مناسب برای خانم‌های مشکل پسند.


مدل لباس شب یلدا که با کفش کرمی و گل سر صورتی می‌تواند شما را بی‌نظیر جلوه دهد.


بلوز قرمز مدل افتاده با دامن و کیف و کفش کرمی که می‌تواند یک مدل لباس شیک برای شب یلدای شما باشد.


ست لباس مناسب برای شب یلدا که می‌تواند شما را به صورت منحصر به فردی در مهمانی شب یلدا ظاهر کند.


شب یلدا بر شما مبارک باد


| 239 | نویسنده: افشین خالقی همدانی

0 دیدگاه